Krok 1. – Zareaguj! 

Pamiętaj: jeśli widzisz kogoś poszkodowanego, leżącego na ziemi, albo nieprzytomnego Twoja reakcja może uratować jego życie. Nawet jeśli „nie wiesz co robić” – wezwij pomoc, zadzwoń jak najszybciej po pogotowie. 

Krok 2. – Oceń sytuację – zadbaj o własne bezpieczeństwo. 

Jednym z najważniejszych elementów udzielania skutecznej pierwszej pomocy jest zachowanie własnego bezpieczeństwa. Pamiętaj: nie będziesz mógł nikomu pomóc, jeśli tobie się coś stanie. W sytuacjach dramatycznych łatwo jest stracić głowę i powiększyć rozmiary tragedii. Jeśli miejsce wypadku stanowi zagrożenie dla Ciebie jako ratownika, zrób tyle, ile możesz nie narażając swojego zdrowia i życia. Przede wszystkim pamiętaj, aby wezwać pomoc, a następnie spokojnie zaczekaj na przyjazd wyspecjalizowanych służb. Krok 3. – Sprawdź stan ogólny poszkodowanego.

Jeśli stwierdziłeś, że jest bezpiecznie, powinieneś ocenić stan poszkodowanego. Jest to bardzo ważne, bo dzięki temu będziesz mógł podjąć decyzję, co robić dalej. Podejdź do poszkodowanego i głośno spytaj: „czy coś się stało?”, „słyszysz mnie?”. Jeśli Ci odpowie, spytaj: „potrzebujesz pomocy?”. Jeśli tak, pomóż mu w miarę swoich możliwości. Jeżeli nie odpowie na Twoje zawołanie lub nie poruszy się, delikatnie potrząśnij poszkodowanego za ramiona. Gdy nadal w żaden sposób nie reaguje, oznacza to, że jest nieprzytomny. Wtedy natychmiast wezwij pomoc. 

Krok 4. – Wezwij pomoc 

Jeśli masz przy sobie komórkę, albo dostęp do telefonu zadzwoń natychmiast pod numer alarmowy 999. Jeśli na miejscu zdarzenia jest ktoś z Tobą, możesz poprosić, aby to zrobił, podczas gdy Ty zajmujesz się poszkodowanym. Dyspozytorowi należy przekazać następujące informacje: Gdzie znajdują się osoby poszkodowane (podaj nazwę miasta, adres, charakterystyczne punkty topografii) Co się stało? Ile osób potrzebuje pomocy? Numer telefonu, pod który można oddzwonić Pamiętaj: nigdy nie rozłączaj się pierwszy. Twój telefon przyjmuje przeszkolony specjalista, który może chcieć zadać więcej pytań, albo udzielić ci wskazówek, jak nieść pomoc poszkodowanym.

 Krok 5. – Sprawdź czy poszkodowany oddycha i ma puls.

Jeśli poszkodowany jest nieprzytomny, powinieneś się jak najszybciej upewnić czy oddycha. Przyłóż policzek i ucho do twarzy poszkodowanego. Staraj się usłyszeć oraz wyczuć na swoim policzku oddech poszkodowanego. Przyglądaj się też klatce piersiowej poszkodowanego – powinna się unosić. Używaj zmysłów: słuchaj, wyczuwaj i patrz. Jeśli nie zaobserwujesz objawów oddechu w ciągu 5-10 sekund, oznacza to, że poszkodowany nie oddycha. 

Krok 6. – Jeśli poszkodowany nie oddycha sprawdź, czy drożne są drogi oddechowe. Jeśli nie masz podejrzeń, że doszło do urazu, albo uszkodzenia kręgosłupa wykonaj następującą procedurę: Ręką położoną na czole odchyl głowę pacjenta delikatnie do tyłu Drugą ręką unieś jego podbródek do góry (uważaj aby nie naciskać miękkiej okolicy pod żuchwą) Jeśli istnieje podejrzenie urazu kręgosłupa nie należy odginać głowy poszkodowanego do tyłu. Zamiast tego: Ułóż ręce po obu stronach głowy poszkodowanego Czterema palcami obu rąk obejmij kąt żuchwy i pociągnij ją do przodu Kciukami odciągnij dolną wargę i brodę ku dołowi. Cały czas dbaj o stabilne położenie głowy Jeśli wykonania tych czynności poszkodowany nie oddycha należy otworzyć jego usta i sprawdzić, czy dróg oddechowych nie tamuje jakieś ciało obce, a jeśli tak – wyjąć je ręką. 

Krok 7. – Jeśli poszkodowany oddycha, ułóż go w pozycji bocznej ustalonej.

 Dzięki ułożeniu poszkodowanego na boku i odchyleniu jego głowy zapewnisz mu drożność dróg oddechowych. Uklęknij przy poszkodowanym. Rękę, która jest bliżej Ciebie połóż wzdłuż jego głowy. Drugą rękę ugnij w łokciu i połóż na jego klatce piersiowej Zegnij nogę poszkodowanego, która jest dalej od ciebie w kolanie. Przyciągnij poszkodowanego za zgięte łokieć i kolano w twoją stronę i połóż go na boku. Pamiętaj by głowa poszkodowanego leżała na jego ramieniu a dłoń opierała się na ziemi. Jeśli masz pod ręką koc, kurtkę, lub płaszcz, okryj nią poszkodowanego. Pamiętaj, aby co jakiś czas – 1-2 minuty – kontrolować oddech poszkodowanego i natychmiast przystąpić do reanimacji, jeśli ustanie. 

Krok 8. – Jeśli poszkodowany dalej nie oddycha natychmiast rozpocznij sztuczne oddychanie.

Pamiętaj aby cały czas podtrzymywać drożność dróg oddechowych. Zatkaj palcami nos poszkodowanego i delikatnie rozchyl jego usta. Weź normalny wdech. Przyłóż swoje usta do ust poszkodowanego i wykonaj powolny wydech. Kątem oka obserwuj klatkę piersiową poszkodowanego. Jeśli podczas wdechu uniosła się – oddech został wykonany prawidłowo. Jeśli klatka piersiowa poszkodowanego nie uniosła się, udrożnij ponownie drogi oddechowe i wykonaj kolejny oddech ratowniczy. 

Krok 9. – Po wykonaniu dwóch oddechów ratowniczych przystąp do uciskania serca.

 Dzięki oddechom ratowniczym do płuc poszkodowanego trafia tlen – aby rozprowadzić go do ciała, w tym zwłaszcza do mózgu, musi pracować serce. Zazwyczaj po ustaniu oddychania serce przestaje bić i musisz mu pomóc. W tym celu: Ułóż nasadę jednej swojej dłoni w środkowej części klatki piersiowej poszkodowanego. Dołóż do niej drugą rękę w taki sposób by uciskać mostek poszkodowanego nie opierając dłoni na żebrach. Place obu dłoni unieś, albo spleć, aby uniknąć złamania żeber przy ucisku. Twoje ramie powinno być wyprostowane, bark zaś bezpośrednio nad punktem ucisku. Wykonaj 30 rytmicznych ucisków klatki piersiowej. Uciskaj mocno – ciężarem całego ciała przekazywanym przez wyprostowane ramie – i szybko. Pozwól klatce piersiowej na całkowite rozprężenie po każdym uciśnięciu. 

Krok 10. – Powtarzaj cykl 2 oddechy ratownicze 30 ucisków klatki piersiowej. 

Co 2-4 cykle kontroluj puls i oddech poszkodowanego. Jeśli zostaną one przywrócone, możesz ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej, jednak cały czas musisz je kontrolować. Wyraźne przywrócenie funkcji krążeniowo-oddechowych jest jedyną sytuacją która dopuszcza przerwanie reanimacji. W innych przypadkach, prowadź ją, aż do przybycia lekarza. Jeżeli na miejscu zdarzenia jest więcej niż jeden ratownik powinni oni się zmieniać podczas prowadzenia resuscytacji co l-2 minuty, aby zapobiec zmęczeniu. Należy zminimalizować przerwy w resuscytacji podczas zmian. Resuscytację ograniczoną wyłącznie do uciśnięć klatki piersiowej możesz prowadzić w następujących sytuacjach: − jeżeli nie jesteś w stanie lub nie chcesz wykonywać oddechów ratowniczych, zastosuj uciśnięcia kratki piersiowej, − jeżeli stosujesz wyłącznie uciśnięcia klatki piersiowej, wykonuj je bez przerwy, z częstotliwością 100 uciśnięć/min. Przerwij swoje działanie w celu sprawdzenia stanu poszkodowanego tylko wtedy, jeżeli zacznie on prawidłowo oddychać. W innym przypadku nie przerywaj resuscytacji. Kontynuuj resuscytację do czasu, gdy przybędą wykwalifikowane służby medyczne i przejmą działania, albo do momentu gdy poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać lub ulegniesz wyczerpaniu. 


Źródło: Materiały Fundacji WOŚP „Ratujemy i uczymy ratować”