W Polsce występuje ponad 470 gatunków pszczół, z czego aż 222 to gatunki zagrożone wyginięciem. Najważniejszą rolą pszczół w przyrodzie jest zapylanie roślin. Szacuje się, że dzięki ich pracy powstaje trzy czwarte światowej produkcji żywności. W 2018 r. rusza II edycja akcji Manifest Gmin Przyjaznych, którego celem jest zwrócenie uwagi na problem ginięcia pszczół oraz aktywizacja gmin z całego kraju do podjęcia działań na rzecz ochrony owadów zapylających.


Manifest Gmin Przyjaznych Pszczołom to inicjatywa powstała w ramach programu „Z Kujawskim pomagamy pszczołom”. W tym roku odbędzie się już VIII edycja tego społeczno-edukacyjnego programu, którego inicjatorem jest firma ZT Kruszwica SA. Jego głównym celem jest podkreślenie znaczenia pszczół dla środowiska i człowieka oraz angażowanie społeczności lokalnych do działań na rzecz pszczół w Polsce.

- Niewystarczająca liczba roślin bogatych w pyłek i nektar, którymi żywią się pszczoły, to jeden z głównych powodów wymierania tych pożytecznych owadów. Wiele gmin co roku sadzi rośliny dekoracyjne, np. bratki, pelargonie, tulipany. My zaś zachęcamy do tego, by pomyśleć o kwiatach nie tylko ładnych, ale przede wszystkim będących źródłem pokarmu dla pszczół, np. o daliach, cyniach, lawendzie, nasturcjach, wrzosach. To rośliny uwielbiane przez pszczoły – mówi Kasia Dytrych, przyrodniczka, ekspertka programu „Z Kujawskim pomagamy pszczołom”. - Chcemy przekonać gminy, że działania na rzecz ochrony zapylaczy są w zasięgu każdego samorządu - dodaje Dytrych.

W zeszłorocznej edycji akcji wzięło udział 80 gmin. W woj. zachodniopomorskim akcję popierają zaledwie trzy gminy. Warto jednak wspomnieć, że wśród propagatorów działań na rzecz ratowania i ochrony pszczół jest Urząd Gminy Dębno.

Gminy, które poprą Manifest oraz zrealizują działania na rzecz pszczół, otrzymają prawo posługiwania się tytułem i logotypem Gminy Przyjaznej Pszczołom. Poparcie Manifestu wiąże się ze zobowiązaniem gminy do podjęcia inicjatyw chroniących zapylacze, przede wszystkim do zakładania Miejsc Przyjaznych Pszczołom oraz edukowania mieszkańców na temat znaczenia tych owadów dla człowieka i przyrody.

Dlaczego tak ważne jest pomaganie pszczołom?

Szacuje się, że pszczoły odpowiadają za 76% światowej produkcji żywności. Jak wynika z opracowań zrealizowanych na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, gdyby nie zapylanie upraw przez zwierzęta – przede wszystkim przez owady zapylające – ich wartość byłaby niższa o 4,1 mld zł (dane z roku 2015). Na 100 gatunków roślin uprawnych odpowiadających za  90% żywności na świecie, aż 71 jest zapylanych przez pszczoły (dane ONZ ds. Wyżywienia i Rolnictwa – Food and Agriculture Organization, FAO). Kwestia zmniejszania się populacji pszczół na świecie może niebawem okazać się jednym z palących problemów, mających wpływ na całą gospodarkę. Dzięki pszczołom mamy m.in. pomidory, jabłka, maliny, śliwki, porzeczki, czosnek, tymianek, borówki.

Szczególnie istotną rolę w zapylaniu roślin mają pszczoły nieudomowione takie jak trzmiele, murarki, pszczolinki, czy obrostki. Zapylają one z większą efektywnością niż pszczoła miodna – przykładowo murarka jest bardzo często wykorzystywana przez sadowników w zapylaniu jabłoni. Istotne jest też to, że pszczoły mają ogromne znaczenie w zapylaniu roślin uprawnych (np. koniczyn, lucerny), które przeznaczane są na paszę zwierząt hodowlanych. Pszczoła miodna jest tylko jednym z 470 gatunków pszczół występujących w Polsce. Wśród nich aż 222 są zagrożone wyginięciem.