Z roku na rok zwiększa się sprzedaż leków, a co za tym idzie i ich spożycie. Leki dostępne bez recepty i suplementy diety stosuje 89 proc. dorosłych Polaków. Najczęściej są to środki przeciwbólowe i przeciwzapalne oraz łagodzące objawy przeziębienia lub grypy. Pod względem ilości zażywanych środków przeciwbólowych zajmujemy drugie miejsce w Europie. Niestety przyjmowanie leków przez pacjentów nie zawsze odbywa się zgodnie z zasadami bezpiecznego ich stosowania. Blisko 40% Polaków nie czyta ulotek dołączonych do leków dostępnych bez recepty.


W odpowiedzi na ten problem Stowarzyszenie „Równość na Fali” w ramach udzielonego przez Samorząd Województwa Zachodniopomorskiego dotacji realizuje kampanię „Świadome samoleczenie”. Kampania ma zasięg wojewódzki, a jej celem jest wyposażenie mieszkańców województwa zachodniopomorskiego w wiedzę nt. niebezpieczeństw związanych z niekontrolowanym zażywaniem leków bez recepty.

Samoleczeniu towarzyszy błędne przekonanie o braku szkodliwości leków dostępnych bez recepty, w tym leków ziołowych. Pacjenci kuszeni reklamami, w nadziei na poprawę zdrowia, kupują i przyjmują kolejne leki, a to prowadzi do wielu niebezpieczeństw. Pamiętajmy, że żaden lek nie jest  pozbawiony działań niepożądanych, a przyjmowane ich w ilości większej niż zalecana w ulotce, może powodować uzależnienie.

Leki przeciwbólowe
Stosujemy je, aby złagodzić ból i stany zapale. Leki te, mają jednak także skutki uboczne. Między innymi działają drażniąco na śluzówkę przewodu pokarmowego, a stosowane zbyt długo lub przedawkowanie mogą uszkodzić wątrobę. Należy pamiętać, że większość leków przeciwbólowych nie jest polecana osobom cierpiącym na chorobę wrzodową, ponieważ mogą zaostrzać jej przebieg. Pamiętajmy, że ból nie jest chorobom. Jest objawem.

Leki, a jedzenie
Składniki zawarte w spożywanych produktach wpływają na wchłanianie leków. Mogą zmniejszać ich działanie, a nawet przynieść negatywne skutki zdrowotne. Niektóre substancje zawarte w pokarmach mogą zmieniać właściwości składników aktywnych leku. Zanim więc spożyjemy tabletkę, sprawdźmy, w jakie reakcje może wchodzić z pożywieniem.

Paracetamol
Często leczymy się różnymi lekami, w których główną substancją aktywną jest: paracetamol. Jednocześnie bardzo mało osób zdaje sobie sprawę, że częste i zamienne stosowanie tych substancji może bardzo źle wpłynąć na zdrowie. Chociaż istnieje przekonanie, że paracetamol jest najbezpieczniejszym lekiem przeciwbólowym, to właśnie z jego powodu notuje się najwięcej przypadków przedawkowań.

Leki, a alkohol
Skutki interakcji leków z alkoholem mogą być wielorakie. Leki hamują spalanie alkoholu, powodując gromadzenie się w tkankach toksycznego aldehydu octowego; leki mogą działać synergistycznie z alkoholem na ośrodkowy układ nerwowy, spowalniając jego funkcje; alkohol zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej. Nigdy nie zażywaj leków razem z napojami alkoholowymi.

Skutki nadmiernego zażywania leków
Zbyt częste przyjmowanie leków może spowodować przestrojenie czynności psychicznych i somatycznych organizmu. W wyniku nagłego odstawienia środka mogą pojawić się objawy abstynencyjne, które wywołują nieprzyjemne doznania i niejako zmuszają do ponownego zażycia leku. Nadmierne spożywanie leków może doprowadzić do powstania wrzodów żołądka, upośledzenia funkcji wątroby lub nerek, a u astmatyków nasilać skurcz oskrzeli. Inne konsekwencje nadużywania leków to m.in.: zaburzenia ciśnienia krwi, czynności serca, oddychania i funkcji układu trawiennego. Pamiętajmy, że przedawkowanie leków uspokajających oraz nasennych może prowadzić do zgonu.

Uzależnienie od leku
Uzależnienie od leków to forma toksykomanii, nazywanej też lekomanią. Uzależnienie wywołuje stan fizyczny lub psychiczny, który prowadzi do zmiany zachowań łącznie z przymusem stałego lub okresowego przyjmowania leków. Im bardziej chory się uzależnia, tym większe dawki leku musi przyjmować, aby chronić się przed bólem lub innymi doznaniami, które wynikają z braku środka w organizmie. Takie działanie może doprowadzić do przedawkowania, silnego zatrucia, ale także do poważniejszych konsekwencji, jak uszkodzenie wątroby czy nerek. W skrajnych przypadkach nadużywanie leków przeciwbólowych może zakończyć się śmiercią.

Google Cię nie uleczy
Duża część z internetowych diagnoz jest nieprawidłowa, a wirtualne porady mogą być szkodliwe i groźne dla zdrowia. Pamiętajmy też, że lek który pomógł komuś innemu niekoniecznie będzie odpowiedni dla nas. Jeśli masz wątpliwości w przypadku Twego stanu zdrowia skonsultuj się lekarzem.